Sızdıran Kova Paradoksu: Yeteneği Kazanmak mı, Tutmak mı Daha Pahalı?

Birçok şirket aynı anda iki şeyden şikayetçi: “Doğru yeteneği bulamıyoruz.” “Bulduğumuz yetenekleri elde tutamıyoruz.”

Bu iki cümle, iş dünyasında sıkça yan yana kullanılsa da aslında daha büyük bir problemi işaret ediyor: Sızdıran kova paradoksu.

Sızdıran Kova Ne Anlama Geliyor?

Kovaya sürekli su doldurabilirsiniz. Ama kovanın altında delikler varsa, suyu tutamazsınız.

İşe alım tarafında da durum benzer: 

• Yeni yetenekler bulunur

• Onboarding yapılır 

• Eğitimler verilir 

• Maaşlar ve yan haklar revize edilir

Ama çalışan deneyimi, liderlik kalitesi, gelişim alanları ve psikolojik güvenlik eksikse; yetenek sistemden yavaş yavaş sızar.

Ve çoğu zaman fark edilmez.

Asıl Maliyet Nerede Başlıyor?

Kurumlar genellikle işe alım maliyetini hesaplar: ilanlar, danışmanlık ücretleri, mülakat süreçleri, zaman kaybı…

Ancak asıl görünmeyen maliyetler şunlardır:

• Kaybolan kurumsal bilgi

• Dağılan ekip dengesi

• Artan iş yükü ve tükenmişlik

• Düşen bağlılık ve motivasyon

• “Nasıl olsa yine gidecek” algısı

Bu noktada soru değişir: Yeni yetenek kazanmak mı pahalı, yoksa mevcut yeteneği kaybetmek mi?

Neden Tutmak Daha Zor?

Çünkü yetenek tutmak yalnızca ücretle ilgili değildir.

Çalışanlar çoğu zaman şu nedenlerle ayrılır:

• Geri bildirim alamadıkları için

• Gelişim alanı göremedikleri için

• Dinlenmediklerini hissettikleri için

• Yöneticileriyle güven ilişkisi kuramadıkları için

Ve ilginç olan şu: Bu nedenlerin çoğu, işe alım bütçesiyle değil; liderlik davranışlarıyla ilgilidir.

Kovayı Doldurmadan Önce Delikleri Kapatmak

Sızdıran kovayı doldurmak yerine, önce delikleri kapatmak gerekir.

Bu ne demek?

• Yöneticileri “ekip tutma” konusunda güçlendirmek

• Performans ve gelişim konuşmalarını gerçek anlamda yapmak

• Psikolojik güvenliği ölçmek ve iyileştirmek

• Çalışan deneyimini yalnızca anketlerle değil, davranışlarla ele almak

Yeteneği kazanmak stratejidir. Yeteneği tutmak ise kültürdür.

Bugün kurumlar şunu kendine dürüstçe sormalı: Biz gerçekten yetenek bulmakta mı zorlanıyoruz, yoksa tutmakta mı?

Çünkü sızdıran bir kovada, en iyi yetenek bile uzun süre kalmaz.

💬 Sizce kurumlarda en çok hangi “delik” yetenek kaybına neden oluyor? Gözlemlerinizi yorumlarda paylaşın.